HỆ THỐNG ĐIỆN LƯỚI: TỪ TRẠM PHÁT ĐẾN PHỤ TẢI

Hệ thống điện lưới là một chuỗi liên hoàn gồm phát điện – truyền tải – phân phối – sử dụng điện. Mục tiêu của hệ thống là đưa điện năng từ nơi sản xuất đến phụ tải một cách liên tục, an toàn và kinh tế.

1. Trạm phát điện (Nguồn điện)

🔹 Chức năng

Trạm phát điện có nhiệm vụ biến đổi các dạng năng lượng khác thành điện năng.

🔹 Các loại nhà máy điện phổ biến

Nhiệt điện (than, khí, dầu)
Thủy điện
Điện gió
Điện mặt trời
Điện hạt nhân (một số quốc gia)

🔹 Đặc điểm

Điện áp phát thường: 6kV – 15kV
Tần số tiêu chuẩn: 50Hz (Việt Nam)

👉 Điện áp này chưa phù hợp để truyền đi xa, nên cần tăng áp.

2. Trạm biến áp tăng áp

🔹 Chức năng

Nâng điện áp lên rất cao để truyền tải đi xa
Giảm tổn thất công suất trên đường dây

🔹 Điện áp sau tăng áp

110kV – 220kV – 500kV

📌 Nguyên lý:

Truyền tải điện ở điện áp càng cao → dòng điện càng nhỏ → tổn hao càng thấp

3. Lưới điện truyền tải

🔹 Chức năng

Truyền điện năng từ nhà máy điện đến các trung tâm phụ tải lớn

🔹 Đặc điểm

Khoảng cách dài (hàng trăm km)
Sử dụng đường dây cao áp và siêu cao áp
Yêu cầu độ an toàn và ổn định rất cao

📌 Ví dụ: Lưới 500kV Bắc – Trung – Nam

4. Trạm biến áp trung gian (giảm áp)

🔹 Chức năng

Giảm điện áp từ cao áp xuống trung áp
Phân phối điện cho khu vực rộng

🔹 Điện áp phổ biến

Từ 110kV → 35kV / 22kV / 15kV

📌 Trạm này thường đặt gần:

Khu công nghiệp
Thành phố lớn
Khu kinh tế trọng điểm

5. Lưới điện phân phối trung áp

🔹 Chức năng

Đưa điện từ trạm trung gian đến các khu vực tiêu thụ

🔹 Đối tượng cấp điện

Khu công nghiệp
Khu dân cư
Cơ quan, bệnh viện, sân bay

📌 Điện áp trung áp thường dùng:

22kV (phổ biến nhất tại Việt Nam)

6. Trạm biến áp phân phối

🔹 Chức năng

Hạ điện áp trung áp xuống hạ áp để sử dụng

🔹 Điện áp ra

380/220V

📌 Đây là trạm biến áp:

Trên cột
Trạm kiosk
Trạm hợp bộ trong khu công nghiệp

7. Lưới điện hạ áp

🔹 Chức năng

Cấp điện trực tiếp cho phụ tải

🔹 Đối tượng sử dụng

Nhà ở, chung cư (220V)
Nhà xưởng nhỏ, máy móc 3 pha (380V)

📌 Yêu cầu:

An toàn điện
Bảo vệ quá tải, ngắn mạch, rò điện

8. Phụ tải điện (Nơi tiêu thụ điện)

🔹 Các nhóm phụ tải chính

Hành chính – sự nghiệp & công cộng đặc biệt
(cơ quan, bệnh viện, sân bay…)
Phụ tải công nghiệp
(nhà máy, khu công nghiệp)
Phụ tải sinh hoạt
(nhà ở, khu dân cư)

📌 Mỗi loại phụ tải có:

Mức độ ưu tiên cấp điện khác nhau
Yêu cầu bảo vệ và dự phòng khác nhau

9. Sơ đồ tổng quát hệ thống điện lưới

Nhà máy điện
↓
Trạm tăng áp
↓
Lưới truyền tải (110–500kV)
↓
Trạm trung gian
↓
Lưới trung áp (22kV)
↓
Trạm phân phối
↓
Lưới hạ áp (380/220V)
↓
Phụ tải điện

10. Kết luận

Hệ thống điện lưới là một hệ thống kỹ thuật phức tạp nhưng chặt chẽ, trong đó:

• Mỗi khâu đều có vai trò riêng

• Chỉ cần một khâu gặp sự cố có thể ảnh hưởng diện rộng

👉 Vì vậy, thiết kế – vận hành – bảo vệ hệ thống điện luôn phải:

• Chính xác

• An toàn

• Dự phòng hợp lý