🔌 GIẢI MÃ ĐƯỜNG CONG ĐẶC TUYẾN & THÔNG SỐ CỦA CIRCUIT BREAKER (CB): THÔNG SỐ CB – In, Ir, Ii, Icu, Ics

Trong hệ thống điện, Circuit Breaker (CB) không chỉ đơn thuần là “cầu dao tự ngắt”, mà là thiết bị bảo vệ thông minh, quyết định trực tiếp đến an toàn – độ bền – khả năng vận hành của hệ thống điện.

Để chọn CB đúng, cần hiểu 2 nhóm cốt lõi:

1. Đường cong đặc tuyến (B, C, D, K, Z)
2. Thông số kỹ thuật (In, Ir, Ii, Icu, Ics)

🔧 Hai cơ chế bảo vệ trong CB

1. Thermal (nhiệt)
   → Quá tải, tác động chậm, bảo vệ dây & thiết bị
2. Electromagnetic (từ)
   → Ngắn mạch, tác động tức thời

🔍 Các loại đường cong CB phổ biến

🔴 Z – Siêu nhạy

• Ngưỡng nhảy: 2 – 3 × In
• Dùng cho:
  
  • PLC
  • Mạch điện tử
  • Thiết bị đo
• ❌ Không dùng cho motor

🟠 B – Dân dụng

• Ngưỡng nhảy: 3 – 5 × In
• Dùng cho:
  
  • Đèn
  • Ổ cắm
  • Điện trở
• Bảo vệ rất nhạy

🟡 C – Phổ biến nhất

• Ngưỡng nhảy: 5 – 10 × In
• Dùng cho:
  
  • Điều hòa
  • Motor nhỏ
  • Hệ thống điện hỗn hợp
    ✅ Chuẩn nhà ở + xưởng nhẹ

🟢 D – Công nghiệp

• Ngưỡng nhảy: 10 – 20 × In
• Dùng cho:
  
  • Motor lớn
  • Máy hàn
  • Máy ép

🔵 K – Công nghiệp nặng

• Ngưỡng nhảy: 10 – 12 × In
• Dùng cho:
  
  • Máy biến áp
  • Motor khởi động nặng
  • Dây chuyền sản xuất

1️⃣ In – Dòng điện định mức

• In (A) = dòng tối đa CB cho phép chạy liên tục mà không nhảy
• Ví dụ: MCCB In = 100A
  → Tải chạy 80–100A liên tục vẫn OK
  → >100A lâu → bảo vệ quá tải sẽ tác động

👉 In không phải dòng ngắn mạch

2️⃣ 

Ir – Dòng điện hiệu chỉnh (Long-time pickup)

• Ir là ngưỡng quá tải chỉnh được
• Thường chỉnh trong khoảng 0.4 → 1.0 × In

Ví dụ:

• In = 100A
• Ir = 0.8 → CB sẽ coi 80A là mức bắt đầu tính quá tải

⏱ Khi I > Ir:

• Không cắt ngay
• Có độ trễ thời gian (phụ thuộc đặc tuyến)

👉 Bảo vệ quá tải – dây nóng dần – thiết bị già hóa

3️⃣ 

Ii – Dòng cắt tức thời (Instantaneous trip)

• Ii = ngưỡng ngắn mạch lớn
• Khi dòng vượt Ii → CB nhảy ngay lập tức
• Không có độ trễ

Thông thường:

• Ii ≈ 8 – 10 × In
• Ví dụ In = 100A → Ii ≈ 800–1000A

👉 Bảo vệ ngắn mạch mạnh – tia lửa – cháy nổ

4️⃣ 

ICU – Dòng cắt ngắn mạch cực đại (kA)

• Icu (kA) = dòng ngắn mạch lớn nhất CB cắt được 1 lần
• Sau khi cắt ở Icu:
  
  • CB có thể hỏng
  • Không đảm bảo dùng lại

Ví dụ:

• Icu = 36kA
  → Lưới có Isc ≤ 36kA thì CB cắt được

⚠ Nếu Isc > Icu → CB nổ

5️⃣ 

ICS – Dòng ngắn mạch làm việc

• Ics (kA) = dòng ngắn mạch CB cắt được nhiều lần
• Thường:
  
  • Ics = 50% / 75% / 100% Icu

Ví dụ:

• Icu = 36kA
• Ics = 27kA (75%)

👉 Ics mới là giá trị “xài thật” lâu dài

6️⃣ Hiểu nhanh bằng 1 câu:

In = chịu tải

Ir = chỉnh mức quá tải

Ii = nhảy tức thì khi ngắn mạch

Icu = cắt được tối đa (1 lần)

Ics = cắt được an toàn (nhiều lần)

I. CÁC LOẠI CB HẠ THẾ PHỔ BIẾN

🔹 1. MCB – Miniature Circuit Breaker

(CB tép – CB dân dụng)

• Dòng định mức nhỏ (thường ≤ 125A)
• Khả năng cắt ngắn mạch thấp
• Bảo vệ:
  
  • Quá tải
  • Ngắn mạch

📌 Ứng dụng:

• Nhà ở
• Văn phòng
• Chiếu sáng, ổ cắm, thiết bị dân dụng

👉 Ưu điểm: nhỏ gọn, giá rẻ, dễ lắp đặt

👉 Nhược điểm: không phù hợp cho tải lớn

🔹 2. MCCB – Moulded Case Circuit Breaker

(CB khối)

• Dòng định mức trung bình đến lớn (từ vài chục đến vài nghìn A)
• Khả năng cắt ngắn mạch cao
• Có thể chỉnh:
  
  • Dòng quá tải (Ir)
  • Dòng cắt tức thời (Ii)

📌 Ứng dụng:

• Tủ điện công nghiệp
• Xưởng sản xuất
• Tòa nhà, trung tâm thương mại

👉 MCCB là xương sống của hệ thống điện hạ thế công nghiệp

🔹 3. CB chống dòng rò (RCCB – RCBO – ELCB)

▪ RCCB

• Chỉ bảo vệ dòng rò
• Không bảo vệ quá tải, ngắn mạch

▪ RCBO

• Kết hợp:
  
  • MCB + RCCB
• Bảo vệ:
  
  • Quá tải
  • Ngắn mạch
  • Dòng rò

▪ ELCB

• Dạng chống rò kiểu cũ (ít dùng hiện nay)

📌 Ứng dụng:

• Khu vực ẩm ướt
• Nhà tắm, bếp
• Ổ cắm ngoài trời

👉 Bảo vệ an toàn con người là chính

II. CÁC LOẠI CB CHUYÊN DỤNG & CÔNG SUẤT LỚN

🔹 4. MPCB – Motor Protection Circuit Breaker

(CB bảo vệ động cơ)

• Chuyên dùng cho motor
• Bảo vệ:
  
  • Quá tải
  • Ngắn mạch
  • Mất pha

📌 Ứng dụng:

• Tủ điều khiển động cơ
• Bơm, quạt, băng tải

👉 MPCB giúp bảo vệ motor chính xác hơn MCB/MCCB thông thường

🔹 5. ACB – Air Circuit Breaker

(Máy cắt không khí)

• Dòng rất lớn (lên đến hàng nghìn A)
• Khả năng cắt ngắn mạch rất cao
• Là CB chính trong tủ điện tổng

📌 Ứng dụng:

• Trạm điện hạ thế
• Tòa nhà lớn
• Nhà máy công suất cao

👉 ACB thường đặt ở đầu nguồn

🔹 6. VCB – Vacuum Circuit Breaker

(Máy cắt chân không)

• Dùng cho trung thế
• Cắt hồ quang trong môi trường chân không
• Độ bền và an toàn rất cao

📌 Ứng dụng:

• Trạm trung thế
• Nhà máy
• Khu công nghiệp

👉 VCB không dùng cho điện dân dụng

About Author

DOKI DOKIMI

See author's posts